Wat zegt de wetenschap?
Inleiding
Lichttherapie is een klinisch onderzochte interventie die wordt toegepast bij depressieve klachten, seizoensgebonden stemmingsstoornissen, slaapstoornissen en verstoringen van het circadiaan ritme. Universiteiten wereldwijd hebben de werking, effectiviteit en onderliggende mechanismen van lichttherapie onderzocht in gecontroleerde studies. Hieronder volgt een overzicht van belangrijke onderzoeksresultaten, uitgesplitst per universiteit.
University of Groningen. Nederland
De Rijksuniversiteit Groningen geldt internationaal als een van de meest toonaangevende onderzoekscentra op het gebied van chronobiologie en lichttherapie.
In meerdere gerandomiseerde gecontroleerde studies onderzocht de universiteit het effect van fel wit licht en blauw verrijkt licht bij seizoensgebonden depressie. De resultaten tonen een significante afname van depressieve symptomen na dagelijkse blootstelling aan licht in de ochtend. Daarnaast werd een versneld herstel van het dag nacht ritme waargenomen.
De onderzoekers verklaren deze effecten door activatie van lichtgevoelige retinale ganglioncellen die direct invloed uitoefenen op de suprachiasmatische nucleus. Dit hersengebied regelt de biologische klok en de melatonineafgifte.
Northwestern University. Verenigde Staten
Northwestern University onderzocht de effecten van lichttherapie op cognitieve functies en mentale energie. In een gecontroleerde studie kregen deelnemers dagelijks fel licht in de ochtend.
De resultaten laten verbeteringen zien in aandacht, informatieverwerking en subjectieve alertheid. Ook nam vermoeidheid overdag af. De onderzoekers koppelen deze effecten aan stabilisatie van het circadiaan ritme en verbetering van de slaapkwaliteit.
Deze studie bevestigt dat lichttherapie niet alleen invloed heeft op stemming, maar ook op cognitief functioneren.
University of Basel. Zwitserland
De Universiteit van Basel richtte zich op de relatie tussen lichttherapie, slaap en biologische ritmes. In een randomized controlled trial werden slaapparameters en melatonineritmes objectief gemeten.
De resultaten tonen een vervroeging van de melatonine onset, een langere slaapduur en minder nachtelijk wakker worden. Dit wijst op een structurele faseverschuiving van het circadiaan systeem.
De onderzoekers concluderen dat lichttherapie een effectief middel is om verstoorde slaap en ritmeproblemen te corrigeren.
University of Hong Kong en Chinese University of Hong Kong
Deze universiteiten onderzochten lichttherapie als aanvullende behandeling bij depressie, specifiek bij mensen met een laat chronotype.
De studie liet zien dat toevoeging van lichttherapie aan de standaardbehandeling leidde tot een significant hoger remissiepercentage. Bij deze groep bleek correctie van circadiane misalignment een doorslaggevende factor.
De onderzoekers benadrukken dat lichttherapie vooral effectief is wanneer het circadiaan ritme aantoonbaar verstoord is.
Tilburg University. Nederland
Tilburg University onderzocht de effectiviteit van lichttherapie bij volwassenen met een verstandelijke beperking en depressieve symptomen.
In deze multicenter studie werd een duidelijke afname van depressieve klachten vastgesteld in de lichttherapiegroep ten opzichte van de controlegroep. De behandeling werd goed verdragen en was praktisch toepasbaar.
De onderzoekers koppelen de verbetering aan een stabieler dag nacht ritme en verhoogde alertheid overdag.